Waterhergebruik wordt steeds relevanter

Warme zomers en grote neerslagtekorten hebben gevolgen voor de industrie

Nederland stond altijd te boek als koud en vochtig, maar dat laatste lijkt steeds minder waar te zijn. Met schrikbarende neerslagtekorten, vooral in het oosten van het land, moet ook de industrie rekening gaan houden met waterschaarste. Volgens Pieter van Staveren van Logisticon Water Treatment is er een oplossing: water hergebruiken. Met de steeds strenger wordende lozingseisen kunnen bedrijven volgens hem twee vliegen in één klap slaan: als de waterzuivering toch al wordt aangepakt, kan er meteen naar de mogelijkheden van hergebruik gekeken worden.

ot voor kort hadden we het in Nederland zelden over waterschaarste, maar sinds de zomers van 2018 en 2019 is het on- derwerp ineens relevant geworden. De het hardst werden getroffen door water-
tekorten betreffen volgens de nieuwsberichten vooral agrarische bedrijven. Maar ook industriële bedrijven kregen de afgelopen twee jaar te maken met water- tekorten. Diverse producerende bedrijven mochten minder water innemen dan gebruikelijk en daarnaast kregen bedrijven door gebrek aan water te maken met vervuilingen die maar ‘opgelost’ dienden te worden.

Meerdere toepassingen

Volgens Pieter van Staveren, Business Developer bij Logisticon Water Treatment, is het tijd dat we naar alternatieve bronnen gaan kijken. “Waterschaarste hoeft geen probleem te zijn, als je de mogelijkheid hebt het opnieuw te gebruiken”, stelt hij. “Er wordt op veel plaatsen al water hergebruikt, maar het kan echt nog beter.”
Volgens hem is het goed om onderscheid te maken tussen de verschillende waterstromen in de diverse vormen van industrie. “Je hebt water dat als afvalwater wordt bestempeld en je hebt water dat weliswaar een functie heeft vervuld, maar nog geen afvalwater is.

Vooral binnen de voedingsmiddelenindustrie ligt het hergebruiken van afvalwater nogal gevoelig. Maar ook in die voedingsmiddelenindustrie is op diverse manie- ren nog veel winst te behalen.”
Zo zijn er bijvoorbeeld bedrijven die versproducten verwerken en zowel voor het wassen als het snijden hiervan water inzetten. “Het water dat je gebruikt bij het snijden kan je prima opwerken tot water waar je de producten eerst mee wast.”

Incentive

Vooral in Nederland, waar er traditioneel zelden watertekorten zijn, werden processen doorgaans ingericht met het idee dat water een commodity is. En dat klopte voorheen ook. Een uitermate lage kostprijs van water leende zich daarom niet tot het investeren in waterbesparende maatregelen. Maar dat zou wel- eens kunnen gaan veranderen. “Het is een kwestie van vraag en aanbod. Als de beschikbaarheid groot is, de vraag constant en de kostprijs laag is, ontstaat er geen incentive om water te hergebruiken. Zeker als je ook nog eens bedenkt dat de wetgeving met betrek- king tot waterhergebruik, vooral in de food, zeer strikt is. Neemt de beschikbaarheid echter af, of wordt de regelgeving voor lozen van water strenger, verschuift dat systeem langzaam maar zeker.”

Ideale moment

“Als we het toch over wetgeving hebben,” vervolgt Van Staveren, “zie je dat er nog een reden is bijge- komen om anders met ons water om te gaan in de industrie. De overheid stelt namelijk steeds strengere eisen aan het water dat geloosd wordt. Er wordt, meer dan voorheen, gekeken naar de aanwezigheid van specifieke (micro)verontreinigingen.” Daarnaast vraagt de consument naar milieubesparende maatregelen. De waterfootprint van een product wordt nu ook vaak meegewogen door producenten wanneer er water- besparende en -beperkende maatregelen worden overwogen.

Met de steeds strenger wordende lozingseisen is het volgens Van Staveren misschien wel het ideale mo- ment om het waterbeheer binnen industriële bedrij- ven onder de loep te nemen met een waterscan. “Als je dan toch tijd en geld investeert in je waterzuive- ring, pak het dan meteen goed aan en zorg dat je veel meer water binnen je bedrijf kunt gaan hergebruiken. Je slaat dan twee vliegen in één klap.”
“Ik zeg niet dat door een afnemende beschikbaarheid de prijs van water omhoog zal gaan,” verduidelijkt Van Staveren, “hoewel dat scenario ook niet onmogelijk
is. Wat ik wel weet, is dat als je je waterhuishouding optimaliseert en je waterzuivering efficiënt aanpakt, het goedkoper kan zijn om water te hergebruiken dan het in te kopen of al- lemaal te lozen.”

Gerealiseerde besparingen in cijfers

De twee genoemde projecten bij Bunge Loders Croklaan en Croda resulteerden in de volgende besparingen:

Croda
•    500.000 m3/jaar grondwateronttrekking
•    400 ton/jaar kalk en bijbehorende CO2 verlaging voor het branden van deze kalk
•    700 ton/jaar besparing aan chemicaliën verbruik (natronloog en zoutzuur)
•    1000 ton/jaar minder zoutlozing in het milieu

Bunge Loders Croklaan
•    Van 480m3/dag naar 120 m3/dag lozing van afvalwater
•    Van 460 m3/dag drinkwaterinname naar 120 m3/dag drinkwaterinname
•    Besparing van zout voor ontharding
•    Besparing op lozingskosten (vervuilingseenheden en hoeveelheid)

Ook prettig is dat de processen bij bedrijven doorgaans gewoon kunnen doorlopen. Van Staveren: “Logisticon bestaat uit twee takken: Logisticon Water Treatment en Logisticon Ver- huur. Die laatste tak heeft de meest uitgebreide vloot aan mobiele water- zuiveringsinstallaties beschikbaar en kan tijdens de installatie van een nieuwe waterzuivering er ook voor zorgen dat het proces gewoon door- draait en dat het water tijdelijk door een
mobiele unit wordt gezuiverd. De continuï- teit van de bedrijfsvoering hoeft dus niet in gevaar te komen. Overigens is verhuur niet alleen interessant wanneer er een nieuwe waterzuivering wordt geïnstalleerd, maar ook wanneer er een calamiteit is in de bestaande waterzuivering of een tijdelijke uitbreiding wordt gerealiseerd. Wij kunnen altijd in korte tijd met mobiele installaties de waterzuivering overnemen, ondersteu- nen of verbeteren, zodat het bedrijf door kan gaan met hun productie, terwijl ze bin- nen de lozingseisen blijven en voldoende proceswater tot hun beschikking hebben.” Waterhergebruik is industrie breed. “Eigen- lijk kan elke sector meer besparen dan je zou denken. Zowel in de food, pharma, che- mie, oil & gas, papier- als de staalproductie kunnen echt nog stappen worden gemaakt.” Waterhergebruik is niet direct ‘rocket science’. De meeste technieken die tot wa- terhergebruik kunnen leiden, bestaan al.

Toch bestaan er ook nieuwe technieken die ingezet kunnen worden “Als je die technie- ken op een creatieve manier combineert of op een andere manier inzet, kan je een vaak aanzienlijke besparing realiseren.”

Andere toepassing van techniek

Bij Croda in Gouda, een producent van specifieke chemicaliën, werd ook een significante waterbesparing gerealiseerd: “Met ondergedompelde ultrafiltratiemem- branen en omgekeerde osmose werken we afvalwater op tot ketelvoedingswater, waardoor er 500.000 kuub grondwater wordt bespaard. Zou je reguliere ultrafiltra- tie inzetten, lopen je membranen vrij snel dicht. Door echter gebruik te maken van MBR-membranen, die ondergedompeld zware slibbelasting, hebben we een heel robuust systeem kunnen realiseren. In deze applicatie worden deze membranen dus niet voor MBR-toepassing ingezet, maar werken ze als polishers op het effluent van de bestaande zuivering. Ergo, je gebruikt een bestaande techniek in een andere toe- passing waardoor de oplossing robuuster wordt.”

Om de robuustheid aan te tonen, werd de applicatie eerst zeven maanden uit- geprobeerd, voordat deze definitief werd geïnstalleerd. “Dat is bij ons overigens vrij normaal”, verduidelijkt Van Staveren. “We hebben continu op diverse locaties pilots draaien. Ik zeg vaak tegen mijn klanten dat je het met een auto kunt vergelijken: die koop je ook niet zonder eerst een goede proefrit te hebben gemaakt. Je klant krijg met zo’n pilot ook meteen het vertrouwen dat datgene wat we zeggen, we ook echt waar kunnen maken. Klanten kunnen daar- naast ook langskomen bij ons op locatie en met eigen ogen zien hoe hoog de kwaliteit is van de installaties die we zelf in onze fabriek bouwen.”

Hergebruik en besparing

Logisticon begint bij bedrijven die interesse hebben in waterhergebruik - of -bespa- ring - altijd met het maken van een scan. “Daarbij kijken we samen naar het proces en berekenen we de mogelijkheden voor waterhergebruik en waterbesparing. Die twee begrippen gaan doorgaans hand in hand. Als je nauwkeuriger kijkt naar water- gebruik, vind je vaak ook mogelijkheden tot waterbesparing.

Leveringszekerheid

Een andere casus, niet bepaald dichtbij huis, toont ook het potentieel van waterherge- bruik. “Bij een fabriek in Kazachstan wordt water bijna duizend kilometer van de fa- briek ingenomen en via een leidingsysteem naar de fabriek verpompt. Door in de fabriek een nieuw systeem van zandfiltratie, omgekeerde osmose en ultrafiltratie van ons in gebruik te nemen, bespaart de klant een enorme hoeveelheid aan in te nemen water én wordt de leveringszekerheid dramatisch vergroot. De klant is zo tevreden dat ze de afgelopen jaren steeds meer uitbreidingen bij ons besteld hebben.” Die leveringszekerheid is een interessant punt. Water dat je hergebruikt, hoef je niet in te kopen en met een robuuste waterzui- veringsinstallatie wordt de continuïteit van het proces dus vergroot.

Voedingsmiddelen en waterhergebruik

Het hergebruiken van ‘afvalwater’ is in de voedingsmiddelenindustrie een
gevoelig punt. In omringende landen, bijvoorbeeld België, wordt er meer gebruik gemaakt van hergebruikt afval- water dan in Nederland. “We hebben in Nederland de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit en die kijkt met een ander oog naar deze problematiek dan vergelijkbare instanties in het buiten- land”, legt Van Staveren uit. Maar ook de maatschappij lijkt er nog niet klaar voor te zijn. “Men vindt het geen prettig idee dat we afvalwater gebruiken bij de pro- ductie van voedingsmiddelen. De term is in die zin ook vaak verkeerd gekozen. Als je halverwege het proces bent heb je nog geen afvalwater, maar gebruikt proceswater dat je kan hergebruiken.

Hoe je het ook noemt, we komen er niet onderuit dat ook in de foodsector er meer water zal moeten worden hergebruikt.”

Bron: Processcontrol nr 6, 2019

Aquatech Amsterdam 2019


Amsterdam is de thuisbasis van de grootste waterbeurs ter wereld namelijk Aquatech. Alles op het gebied van proces-, drink- en afvalwater is te vinden in de Rai in Amsterdam met duizenden waterprofessionals. Van 5-8 november 2019 neemt Logisticon Water Treatment deel aan de Aquatech in samenwerking met Inge GmbH, Duitsland. Beiden streven we ernaar om nieuwe standaarden te stellen op het gebied van ultrafiltratie en waterhergebruik, waarvan onze UF2880 een ultiem voorbeeld is.

Bekijk bericht Nieuwsoverzicht